Citadelpark Gent

Buskruitfabriek Cooppal Wetteren

Vliegvelden WO I Regio Gent

WO I Munitiepark Kwatrecht

De Dodendraad

De Hollandstellung - Duitse WO I bunkerlinie

Reichsschüle Flandern - SS-School Kwatrecht

Duitse Atlantic Wall Radarpost - Goldammer

WOI en II Munitiedepot De Ghellinck Zwijnaarde

Duitse gangen onder centrum Gent WOII

Publieke WOII Schuilplaatsen Groot Gent

Het Fort van Eben Emael

KW-linie

WO I - Kwatrecht - Melle

18 daagse veldtocht gekoppeld aan TPG

Neergestorte B17 te Kwatrecht 19-09-1944

De bevrijding WO II van de regio rond TPG

Details van de legers:

Gesneuveldenlijsten:

Contact en onbeantwoorde vragen

Media-aandacht

Copyright

Links

Copyright op de website.

Medewerking van  www.bunkergordel.be bij onderhoud en bewaren van structuren en hulp bij andere gelijkaardige projecten. (1/03/2026)

www.bunkergordel.be is ondertussen een meer dan uit de hand gelopen hobbyproject opgestart in 2006. Alles dat op basis van dit project loopt aan onderhoud van bepaalde structuren is historisch door de tijd ontstaan en vaak vooraf gegaan aan meer dan intensief onderzoek, opruimen en in stand houden. Zeker in de beginfase zijn deze projecten opgestart met de toestemming van de originele eigenaars of beheerders van deze structuren.

Weet dat bij dit beheer altijd de eerste klemtoon ligt op het in stand houden van die structuren in die zin dat we proberen verder verval zoveel mogelijk te beperken. Hiervoor is nog nooit naar deze originele instanties specifiek enige vergoeding gevraagd om dit te doen en omgekeerd zal het project ook zelf geen verplichte financiële tegemoetkomingen om dit “te mogen” onderhouden aanvaarden of specifiek op zich nemen.

Besef dat die projecten op die manier in beheer van www.bunkergordel.be door de band al amper zelfbedruipend zijn omdat dit dan als budget niet teert op subsidies. Gemeentes, Erfgoedverenigingen, natuurverenigingen die zich met het onderwerp gaan mengen, provincies, toeristische diensten,… zijn de specialisten om letterlijk zo uw belastinggeld op te souperen voor hun prestigeprojecten via subsidies. U kan het ook dus gerust lezen als hang de grote Jan uit door het uitvoeren van allerlei prestigeprojecten (vaak tegen de wil in van wat bv hobbyprojecten als www.bunkergordel.be voorstellen er mee te doen) waarbij u in feite zelf totaal geen eigen financiële inbreng dient te doen maar volledig teert op budget van anderen (subsidies = belastinggeld).

Het is dus altijd heel gemakkelijk van bv gemeentebesturen of provincies te zwaaien met grote prestigeprojecten en dit te bekostigen met subsidies maar besef dat dit voor de projecten van www.bunkergordel.be uitgevoerd, nooit zo is of is geweest.
Voor de eigen lopende projecten is het beperkt hiervoor aanwezige budget om dit te bekostiging altijd al uitgevoerd via eigen inbreng of specifiek verkregen giften van sympathisanten, beperkte bijdragen als steun aan het project www.bunkergordel.be van deelnemers aan sporadisch aangeboden voordrachten of rondgangen onder begeleiding, wat toch een totaal andere insteek is. Alles van www.bunkergordel.be is dus in dit geval betaald door het direct betrokken publiek en niet met belastinggeld van iedereen (subsidies).

Eisen gesteld aan het gebruik van teksten en materiaal terug te vinden op www.bunkergordel.be (1/03/2026)

Alles dat op www.bunkergordel.be gepubliceerd is, soms gekoppeld aan voorgaande projecten,  mag dan ook wat mij betreft verder gebruikt worden mits de vervolgartikelen, publicaties, infopanelen,… te voorzien van de correcte bronvermeldingen. Helaas is blijkbaar voor velen zelfs het plaatsen van deze minimale bronvermelding een vorm van respect die al teveel gevraagd is.

Weet dat dit beschamend genoeg zelfs opnieuw gemeentebesturen, erfgoedkundige groepen hieraan gekoppeld, officiële toeristische diensten, de provincies,… blijken te zijn die hier dan toch meer dan hun boekje te buiten mee gaan en toch verondersteld zouden worden de regels in verband met copyright te kennen en te respecteren.

Bij deze dan ook misschien eindelijk eens duidelijk gesteld dat ik de pluimenzetterijen, de eindeloze valse beloftes in mijn richting, en totaal niet gerespecteerde plagiaten zonder enige bronvermeldingen beu ben. Het begint heden letterlijk waar het vroeger af en toe gebeurde, meer de regel dan de uitzondering te worden.

Daarom wil ik bij deze eenduidig eens duidelijk maken dat ik bij deze zoveel mogelijk stop met het bieden van eigen inbreng in welk ander project dan ook gelinkt aan de thema’s die reeds op www.bunkergordel.be te vinden zijn. Zoals hierboven te lezen, staat het iedereen vrij wat er is te verwerken mits plaatsen van correcte bronnen.

Als deze medewerking van mijn kant toch specifiek wordt gevraagd of noodzakelijk is en toch zou worden goedgekeurd van mijn kant, zal dit op mijn eigen tempo en volgens mijn regels zijn. Wordt hier na de afspraken van afgeweken, stopt ook meteen de samenwerking en de toelating eerder hiervoor al aangeboden zaken, te gebruiken. Lees dus ook, geen deadlines of wat dan ook van anderen naar mij toe. Voor mij blijft het een hobbyproject.

Foto’s, schetsen, plannen,… kunnen gebruikt worden zoals ze op de website te vinden zijn mits het plaatsen van correcte bronvermeldingen naar www.bunkergordel.be

Wenst u hiervan eventueel als deze er zijn betere kwaliteit versies te bekomen, zal dit enkel nog kunnen door dit aan te vragen via mail op info@bunkergordel.be en een verklaring waarin u zwart op wit verklaart correcte bronnen te zullen vermelden bij gebruik van de verkregen info.

Besef ook dat niet alles te vinden op de website, zal toegestaan worden om in betere kwaliteit te gebruiken door anderen. Enerzijds dient om dit te mogen doen, de copyright bij mij te zitten of vlot vrijgegeven te kunnen worden. Unieke zaken ook enkel op de website te vinden, zullen ook niet zo vlot vrijgegeven worden dan documenten die vaak al op meerdere plaatsen kunnen gevonden worden als bron.

www.bunkergordel.be is een uit de hand gelopen hobbyproject maar besef aub dat een minimum aan respect voor wie er het originele speurwerk, uitpluizen van de info, verwerken tot een meest logisch verhaal,… ten minste is deze bron te vermelden bij hergebruik of herwerken van het op de website te vinden materiaal.

Ik ben eerlijk gezegd de eindeloze “heel vaak aan politiek gekoppelde” pluimenzetterijen beu zonder enig respect naar wie uiteindelijk het speur- en verzamelwerk deed.

Voorbeelden hiervan kan ik jullie eindeloos geven indien gewenst en ik moet er eerlijk gezegd jammer genoeg geen jaren in terugkeren om ze te vinden.

Omdat de website al meermaals geplaagd werd met copyrightproblemen zou ik daarover het volgende willen melden.

Algemeen zou ik willen opmerken bij deze website dat alles wat op deze website wordt gepubliceerd als hoofdbedoeling heeft u als lezer iets wijzer te maken over het thema dat ook al enkele jaren mij boeit. Anderzijds zie ik de website zelf ook als een mogelijkheid zelf aan meer informatie te geraken over dit thema. U mag niet vergeten dat dit met de dag moeilijker wordt daar de rechtstreeks betrokken bronnen, het is te zeggen zij die de beschreven zaken zelf meegemaakt hebben, steeds ouder en zeldzamer worden.

Het is dan ook vrij logisch dat de informatie die ik op deze website heb geplaatst enerzijds een samenraapsel is van reeds bestaande bronnen, aangevuld met eigen bij elkaar gevonden informatie. Omdat dit gebruiken van externe bronnen bij vele mensen moeilijk ligt betreffende copyright, zou ik willen vermelden dat ik altijd heb geprobeerd in de teksten zelf te verwijzen naar bijkomende gebruikte informatiebronnen. Gebruikte geschreven bronnen staan onderaan deze bladzijde vermeld. Indien uit deze bronnen foto's of schetsen werden overgenomen op de website, is hier zoveel mogelijk de bronverwijzing bijgeplaatst, meestal deze die ook in de originele tekst of boek werd aangeduid. Indien er bijkomende informatie op de website staat afkomstig van andere websites is dit in de mate van het mogelijke ook steeds vermeld. Er zijn echter altijd foto's van dewelke de originele bron ook mij onbekend is of niet te achterhalen valt. Bij deze moet ik u de bronvermelding dan ook schuldig blijven en staat ze aangeduid als "Replica".

Toch gaat er geen jaar voorbij of de website wordt wel ergens aangeklaagd voor het niet respecteren van copyright op foto's of teksten. Om al dit gezaag (en vooral dit op gebruikte foto's) een einde toe te roepen, ben in nog altijd op zoek naar de correcte antwoorden op onderstaande vragen. Ik heb bij aanklagers al vaak deze vragen meegestuurd in hun richting maar nog "nooit" een sluitend antwoord terug mogen ontvangen. Kent u bepaalde antwoorden, aarzel niet om ze mij terug te mailen op info@bunkergordel.be:

  • Waar zit de copyright van foto’s die ondertussen meer dan 100 jaar oud zijn (WO I) of 70 jaar oud zijn (WO II)?
  • Waar zit heden de copyright van een foto die te koop wordt gesteld op verkoopwebsites met daarbij een getoonde digitale afbeelding?
  • Vervalt de mogelijkheid van copyright niet bij een eerste publicatie (ook al is dat door het plaatsen van een afbeelding op een dergelijke verkoopsite?)
  • Koopt u wanneer u op die wijze een foto koopt, de copyright of een afbeelding of blijft de copyright op dat moment nog altijd bij de originele fotograaf?
  • Heeft u enkel de copyright als u het negatiefje bezit (als dit nog bestaat)? Als die foto dan hopelijk maar in 1 exemplaar is gemaakt? En wat in dit laatste geval met digitale foto’s?
  • Foto’s worden massaal te koop aangeboden als uniek materiaal terwijl als u ze als u de verkopen op dergelijke sites wat probeert te volgen, massaal telkens opnieuw als “unieke” foto’s blijken op te duiken en telkens opnieuw worden aangeboden…
  • ...

Ik zou u bij deze dan ook willen vragen, mocht u zaken op de website vinden waarvan u denkt dat ze onvoldoende bronvermeldingen bevatten, of er staan zaken op de website die u vindt dat niet gebruikt mogen worden, gelieve mij hiervoor dan te contacteren. In het slechtste geval kunnen foto's die niet gepubliceerd mogen worden altijd verwijderd worden. In dit geval zal ik altijd wel eerst proberen nagaan hoe ikzelf aan het op dat moment gebruikte materiaal ben gekomen. Vergeet in dit geval niet dat heel veel fotomateriaal niet zo uniek is dan vaak wordt gedacht of voorgesteld.

Sinds 30/11/2011 werd er door de website resoluut gekozen om geen reclame meer toe te laten op de website omdat deze steeds meer storend is dan dat hij enige meerwaarde bijbrengt aan de website zelf.

Alvast bedankt voor uw begrip en veel leesplezier op deze website.

ps. Mocht uzelf geïnteresseerd zijn in bepaalde van mijn foto's of artikelen die op de website staan, mag u altijd contact opnemen met mij. Normaal stel ik vrij gemakkelijk materiaal ter beschikking zonder veel eisen te stellen. Als het foto's betreft, kan Ik u in de meeste gevallen ook betere en zuiverdere exemplaren bezorgen dan deze die op de website te vinden zijn. Foto's op de website zijn namelijk altijd maar juist voldoende scherp gezet wat resolutie betreft zodanig dat ze zo weinig mogelijk websiteruimte innemen. De originele foto's zijn meestal groter en beter van resolutie.

Ook leuk om te vermelden en zeker ook van toepassing voor deze website, is deze quote uit het dankwoord van het Boek "De Hollandstellung - Hans Sakkers".

Eveneens bedanken wij alle mensen die ons toelieten de bunkers (of schuilstructuren) op hun terrein te bezoeken. Tevens verontschuldigen wij ons naar de mensen toe over wier land wij ongevraagd de bunkers bezochten. Dit niet zozeer uit onbeleefdheid, maar om de eenvoudige reden dat we de eigenaars niet konden vinden of achterhalen.

Hieronder vindt u een lijst van boeken en geschriften die mij enerzijds hulp geboden hebben bij het opbouwen en uitwerken van de website.

  • 10 mei 1940, van Albertkanaal tot Leie - Luc De Vos, Frank Decat.
  • 1918 Doorbraak en bevrijding - Roger Lampaert (1998)
  • 1940 La Guerre du Sanglier - Lucien Champion (1977)
  • Aalst 1914-1918 Het leven in een stad onder Duitse bezetting - Dirk Meert - (2012)
  • Antwerpen - Reichsarchiv - Berlin (1925)
  • Archiefbeelden Gavere - Antoine De Smet, Paul Kongs, Alex Vertenten (2001)
  • Baaigem - Antoine De Smet.
  • België - Een officieel overzicht van de gebeurtenissen 1939-1940 - Het Ministerie van Buitenlandse Zaken van Belgie (1941).
  • Belgie in de tweede wereldoorlog, mei 1940, Van Albertkanaal tot Leie - Luc De Vos / Frank Decat.
  • Beschrijving van de Nieuwe Citadel te Gent - M. Gey van Pittius - De Militaire Spectator - 1842
  • Betonnen getuigen, 60 jaar stille getuigen - Jacques De Vos
  • Bewogen dagen, niet alleen in de bunkerlinie - Jacques De Vos, oktober 2000
  • Brochure WOI in het Meetjesland - Comeet - 2012
  • Bruggehoofd Gent - Erik Janssen
  • Bunkers in Stekene - Hollandstellung 1916 - Guy De Brandt - Edy Hofman
  • Bunkers te Knokke uit WOI - Alain Van Geeteruyen
  • Buskruit en Sauerkraut, oorlogsbronnen in De Zwarte Doos (20e eeuw) - L.Charles, G. Antheunis, A. Capiteyn, W. De Vuyst, D. De Weerdt, M.C. Lalemant.
  • Cavalerie, du cheval au moteur 1937-1997 - tank museum news.
  • Citadelherinneringen - Gentse Tijdingen - M. Van Wesemael (1975)
  • Citadelkazerne aan Heuverpoort - Gentse Tijdingen - Roger Van Aerde (1987)
  • Crediteringnota: Bunkers van de Hollandstellung - Hannelore Decoodt - 9/05/2017
  • De Belgische Fortificatie-inspanning tijdens het Interbellum - Simon Stevin Stichting.
  • De Belgische Vestingsstelsels in 1940 - onbekende bron
  • De bunkers van Eksaarde - De Souvereinen - 2011
  • De Bunkers van Munte, hun komst, hun korte oorlogshistorie en hun langzame aftakeling - Jacques De Vos
  • De Citadel Van Gent - J. Verschueren - (oude artikels) verkregen via Mr Jos Billen over de verkoop van de terreinen van de Citadel.
  • De Duitse Bunkerlinie van Steendorp Vrasene 1917 - Raymond Van Meirvenne.
  • De Eerste Wereldoorlog in het Meetjesland - Astoria bvba.
  • De Eerste Wereldoorlog op grondgebied Quatrecht - Rolande Van Heden
  • De Geschiedenis van de 6e Linie - VZW De 6e Linie (1993)
  • De Historiek van het 5e Linie Regiment - Van Hoeck W.
  • De Hollandlinie van Balgerhoeke tot Lembeke - Deel 1,2,3,4 en 5- Antoon Verstraete - 2002
  • De Hollandstellung - Van Knokke tot Antwerpen - Hans Sakkers, Johan den Hollander - Ruud Murk.
  • De Poerfabriek van Wetteren: Het Nieuwsblad 18 november 2008 - M. Poelman
  • De Schelde en Leieslag, meikroniek 1940 - Joseph Plancqaert.
  • De Slag te Kwatrecht - Streekkrant 26-5-1993 (relaas van Mr Marcel De Vos, veldverslag uit eerste hand).
  • De Toerist - Februari 1961 - Verdwenen Toerisme in Wetteren - Karel Van Brussel
  • De Veldtocht van Mei 1940 - Ministerie van Landsverdediging
  • De Veldtocht van Mei 1940 - Historische Dienst van het Leger - afdeling "Veldtocht 1940"
  • Denkschrift über die belgische Landesbefestigung - Oberkommando des Heeres - Berlin 1.10.1941.
  • Description de la Nouvelle Citadelle de Gand - M. Gey van Pittius (1843)
  • Deutsche Luftschiffe - Heinz J. Nowarra (1988)
  • Die Befehlstelle auf dem Hopmarkt, Bommen op Aalst 1940-1945 - Jasmine Verbeke.
  • Die Maschinenpistole 40 - Beschreibung und Handbabung - Berlin.
  • Dixmude - Fusilliers Marins - Charles le Goffic (1915)
  • Dorpsbeelden uit het verleden: Mariakerke - Gerard Bauwens (1995).
  • Dorpsbeelden uit het verleden: Melle-Gontrode - Girvan Degraeuwe (1994)
  • Dorpsbeelden uit het verleden: Merelbeke (deel 2) - F. Timmerman (1994)
  • Dorpsbeelden uit het verleden: Nazareth - Eke (deel 1) - J. Van Twembeke (1991)
  • Dorpsbeelden uit het verleden: Nazareth - Eke (deel 2) - Girvan Degraeuwe (1996)
  • Dorpsbeelden uit het verleden: Oosterzele - J. De Paepe (1993)
  • Du Canal Albert au Stalag - Victor Meulenijzer.
  • Een officieel overzicht van de gebeurtenissen 1939-1940 - Uitgegeven door Ministerie Buitenlandse zaken België te Londen in 1941
  • Escadrilles au combat - Jean Delaet.
  • F.M.G. Handbuch für Lehrer und Schüler - Berlin 1935.
  • Fall "K" Projet Allemand d'invasion en Zelande (1917-1918) - Documents & Archives de la Guerre 1914-1918) (1927)
  • Gazette des uniformes n°23 Jan - Febr 1975 - L'Homme de mai 1940 - C. Giasone en M. Gauret.
  • Gavere - Antoine De Smet, Luc D'Hondt (1980)
  • Gent - Mei 1940 - Peter Taghon.
  • Gent - September '44 - J.P. Marchal (1992)
  • Geschiedenis Citadelpark - 100 jaar Gentse Groendienst (1985)
  • Heemkring Scheldeveld - Jaarboek XXXVI 2007.
  • Herinneringen - Getuigenissen - Guislain Mineur (2007)
  • Het Duits Ehrenfriedhof van Wetteren-Kwatrecht in de Tweede Wereldoorlog 1940-1944 - Romain De Bouver.
  • Het Munitiepark in Kwatrecht - Rolande Van Heden - Jeroen Trio (2011)
  • Historiques des Régiments des Grenadiers p 596 tem p 608
  • Ik zal ze heel mijn leven horen roepen - Paul Neirinck - (2014)
  • Illustratie over de gebeurtenissen te Melle-Wetteren, 1914-1918, 1940-1945 - Georges Van Oostende.
  • Jours de Guerre - deel 2 - Les dix-huit Jours
  • Kriegstagebuch n°3 Teil 2 Die Schlacht in Flandern und im Artois bei 18 Armee 20.5 - 4.6.40.
  • La Campagne de l'armée Belge en 1940 - De Fabribeckers.
  • La Campagne de l'armée Belge en 1940 - De Fabribeckers - Rossel.
  • La Guerre 1940 (10 mai - 25 juin) et le rôle de l'Armée Belge - André l'Hoist.
  • La Guerre Oubliée - 18 jours qui ont permis Dunkerque - Jacques Crokaert.
  • Le Patriote Illustré - 1 Juillet 1928 - Le 150me anniversaire de la Poudrerie Royale à Wetteren
  • Les Canons Antichars dans la fortification Belge - F. Vernier.
  • Les Chasseurs Ardennais au combat - X. Snoeck.
  • Les Fusiliers Marins - Contre Amiral Lepotier.
  • Les Pages de Gloire de l'Armee Belge - Librairie Militaire Berger - Levrault - 1915
  • Leven in Merelbeke 1930 - 1944 - Freddy Van de Putte
  • L'Illustration Europieenne - 4 Aug 1901 - L'Exploision de la Poudrerie Royale de Wetteren
  • Le National Illustré - 4 Aug 1901 - Terrible explosion à la Poudrière royale de Wetteren
  • Le Soir Illustré - 30 Juin 1928 - Le 150me anniversaire de la Fondation de la Poudrerie Royale à Wetteren.
  • M&L 1990 07-08: Duitse bunkers aan de Belgische Kust - Didier Tempère
  • M&L 1991 03-04: De Antitankgracht - Marc De Borghen
  • M&L 2007 01-02: De Sporen van Den Grooten Oorlog - H.Decoodt
  • Machinengewehr 08-15 en 08-18 - Berlin.
  • Mai 1940 - La Bataille de Belgique - M. Fouillien et J.Bouhon (1944)
  • Mariagaard 1946-1996, meer dan een gevel - Zusters Van Liefde.
  • De Veldtocht van Mei 1940 - Historische dienst van het Leger - kaartenboek - (1945)
  • Mai 1940 - La Bataille de Belgique - M. Fouillien et J. Bouhon
  • Mei 1940 - De 18-daagse veldtocht - Peter Taghon (1989)
  • Mei 1940 - De 18-daagse veldtocht in woord en beeld - Peter Taghon (2010)
  • Mei 1940, ten zuiden van Gent - Jacques De Vos - 1977.
  • Monumentale Poort - Gentse Tijdingen - Gents Stadsarchief (1994)
  • Moortsele 100 jaar in woord en beeld - P. Maes - 1993.
  • Nos Heros - Rene Lyr - 1920
  • Notre Systeme de Fortification vue d'ensemble (Ongedateerde tekst, allicht van rond 1935 - auteur niet gekend) - Centrum voor Historische Documentatie van de Krijgsmacht te Evere - Dossier 512.
  • Oorlogskroniek der stad Aalst - De tweede maal - A. Van Der Heyden (1976)
  • Oosterzele tijdens de wereldoorlogen - Jacques De Vos, Lucien De Smet -2002.
  • Over de K.L. Ledeganckstraat - Gent - R. Gardyn (2005)
  • Richtlijnen voor de Luchtbescherming bij de Spoorwegen - Wehrmacht - Verkehrs-Direction Brussel (Abteilung Eisenbahn) - 1/01/1942
  • Semmerzake - Antoine De Smet.
  • Slechts drie dagen hadden de kanonnen gedonderd - Het Gijzels genootschap van de Kerkuil.
  • Situering en beknopte beschrijving der bunkerlinie - De Jonge 1994.
  • Terechtstelling - Bunkerweekend in Oosteeklo (Brochure) - 2017
  • Un Hôpital du Moyen Age et une Abbaye y annexée- La Biloke de Gand: L. Van Puyvelde - 1925.
  • Van Quaet Atrecht tot Kwatrecht - Rolande Van Heeden.
  • Verslag 18-daagse veldtocht 8e Artillerie.
  • Wetteren 1900-1952, kroniek van een gemeente - René Uyttendaele.
  • Zeppelin-Weltfahrten.
  • Indien er als bronnen andere websites zijn gebruikt, zijn deze geraadpleegde bronnen normaal gezien onderaan het artikel steeds vermeld.
  • Voor het grootste gedeelte van de grondplannetjes van de bunkers van TPG zou ik alvast wijlen Mr Roland Versele (+) en Mr Julien Cannaerts willen bedanken.

Mvg Luc Van de Sijpe

Massemsesteenweg 254, 9230 Massemen (Wetteren)

tel: 09/329.71.85

info@bunkergordel.be